TRANG THÔNG TIN VỀ NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

Tên đề tài luận án: Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng và biến đổi gen ở bệnh nhân Parkinson khởi phát sớm

Ngành:  Khoa học Thần kinh

Mã số:    9 72 01 58

Họ và tên nghiên cứu sinh:  Hoàng Thị Dung

Họ và tên Người hướng dẫn: 

1. PGS. TS. Nguyễn Đăng Tôn

2. PGS. TS. Nguyễn Đức Thuận

Cơ sở đào tạo: Học viện Quân y

Thời gian bảo vệ:  14 giờ 00 – ngày 22/01/2025

Địa điểm:  Phòng bảo vệ luận án số 2 (tầng 3) – Nhà Thư viện (S9), Học viện Quân y.

Địa chỉ: số 160 – Phùng Hưng – Hà Đông – Hà Nội.

Tóm tắt những đóng góp mới của luận án:

         Bệnh Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh trung ương phổ biến được các nhà lâm sàng quan tâm vì cơ chế bệnh sinh phức tạp và chưa rõ ràng, triệu chứng lâm sàng ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của bệnh nhân trong khi các biện pháp điều trị triệu chứng là chủ yếu, chưa có phương pháp điều trị khỏi. Với sự phát triển của khoa học, yếu tố di truyền ngày càng có vai trò quan trọng trong cơ chế gây bệnh Parkinson. Xuất phát từ những lý do trên, các nhà lâm sàng đặc biệt quan tâm đến bệnh Parkinson khởi phát sớm (Early Onset Parkinson‘s Disease, EOPD, tuổi khởi phát ≤ 50), là nhóm có tỷ lệ yếu tố di truyền cao hơn, đồng thời người bệnh trong độ tuổi lao động, là gánh nặng cho người bệnh và xã hội. Tại Việt Nam, theo hiểu biết của chúng tôi, đã có một số nghiên cứu về lâm sàng ở người bệnh EOPD và xét nghiệm một số pannel gen đơn lẻ. Nghiên cứu của chúng tôi tiếp tục bổ sung các đặc điểm lâm sàng, đặc biệt nhóm triệu chứng ngoài vận động (Non-motor symptom) ở 135 người bệnh EOPD. Đồng thời, xét nghiệm di truyền 97/135 người bệnh nhằm xác định các biến thể gây EOPD bằng phương pháp giải trình tự hệ gen mã hóa (Whole exome sequencing-WES) sàng lọc các biến thể gây bệnh trên các gen gây bệnh Parkinson đã được cống bố và trên các gen gây các bệnh thoái hóa thần kinh trung ương khác, kết hợp phương pháp Khuếch đại đa dầu dò phụ thuộc phản ứng ghép nối (Multiple Ligation -dependent Probe Amplification – MLPA) xác định các biến thể gây bệnh số lượng bản sao. Kết quả cho thấy, triệu chứng ngoài vận động có mối tương quan thuận với cường độ đau (r=0,679), trầm cảm (r=0,597) và tình trạng rối loạn nhận thức (tương quan điểm MMSE, r=-0,589). Có mối liên quan độc lập giữa mức độ đau (điểm KPPS) với tuổi (p=0,028), mức độ trầm cảm (p=0,018), các vấn đề về tri giác/ảo giác (p=0,033) và chức năng tình dục (p=0,024). Xác định được 37/97 (38%) người bệnh EOPD Việt Nam mang biến thể gây bệnh ở các gen: ATP132, PRKN, VPS35, SNCAIP. DNAJC13, EIF4G1, GBA, LRRK2, AMBRA1, INPP5F, PGAM5, TMEM175, CCDC62. Phát hiện 5 biến thể mới gây bệnh Parkinson gồm: Gen GBA là c.G170A (p.C57Y) và c.G667T (p.E223X); gen AMBRA1 là c.G2044A (p.E682K); gen PGAM5 là  c.C304T (p.L102F) và c.586-1G>A.

Tải về